शिवसृष्टी आणि रूटस्किल्सतर्फे जागतिक वसुंधरा दिन साजरा; किल्ल्यांमधील संसाधन व्यवस्थापनावर विशेष प्रकाश
पुणे: श्री छत्रपती शिवाजी महाराज यांच्या वारशातून प्रेरणा घेत, ‘रूटस्किल्स’ (Rootskills) आणि ‘शिवसृष्टी’ ऐतिहासिक थीम पार्क यांच्या संयुक्त विद्यमाने पहिल्यांदाच ‘जागतिक वसुंधरा दिन’ उत्साहात साजरा करण्यात आला.
शाश्वत जीवनशैली आणि सांस्कृतिक वारसा यांचा मेळ घालत या उपक्रमाद्वारे पारंपरिक ज्ञान प्रणालींचे आजच्या पर्यावरणातील महत्त्व अधोरेखित करण्यात आले.
या सोहळ्याचे मुख्य आकर्षण म्हणजे “निसर्गाशी सुसंवाद, कार्यक्षम संसाधन व्यवस्थापन आणि शाश्वत जीवनशैलीची जिवंत उदाहरणे: किल्ले” या विषयावर आधारित एक अनोखी स्पर्धा.
रूटस्किल्सच्या संस्थापिका भविषा बुद्धदेव यांनी या संकल्पनेची आखणी केली होती. ऐतिहासिक किल्ले हे पाणी संवर्धन आणि नैसर्गिक संसाधनांचा धोरणात्मक वापर याद्वारे शाश्वततेचा आदर्श कसे घालून देतात, याचा शोध घेण्यास या स्पर्धेने उपस्थितांना प्रवृत्त केले.
रूटस्किल्सने निवडलेल्या या वैचारिक संकल्पनेचे विश्वस्त श्री. जगदीश कदम जी आणि श्री. विनीत कुबेर जी यांनी भरभरून कौतुक केले. यावेळी रूटस्किल्स टीमतर्फे श्री. कुबेर जी यांचा पारिजात, सोनचाफा आणि बेलपत्राचे रोप देऊन सन्मान करण्यात आला.
या कार्यक्रमात उद्योग क्षेत्रातील नेते, विद्यार्थी, शिक्षक आणि पर्यावरणवाद्यांनी उत्स्फूर्त सहभाग नोंदवला. रूटस्किल्सने या उपक्रमाद्वारे ‘अनुभवातून शिक्षण’ (Experiential Learning) देण्यावर भर दिला, ज्यामुळे वारसा शिक्षण आणि आधुनिक पर्यावरणीय आव्हाने यांची सांगड घालता आली.
भारतीय टपाल विभागाने (डाक सेवा जन सेवा) या उत्सवात एक महत्त्वपूर्ण भूमिका बजावली. पोस्टकार्ड लेखन उपक्रम आणि खास बसवण्यात आलेल्या ‘लेटर बॉक्स’मुळे या सोहळ्याला एक नॉस्टॅल्जिक (जुन्या आठवणींना उजाळा देणारा) आयाम मिळाला. ‘डिजिटल डिटॉक्स’ उपक्रम म्हणून हस्तलिखित संवादाची मोहिनी पुन्हा एकदा सर्व पिढ्यांमधील सहभागींमध्ये दिसून आली. या स्पर्धेचे परीक्षण श्रीमती वसंतीबेन गोकाणी आणि डॉ. अनिंदिता चौधरी यांनी केले. त्यांच्या तज्ज्ञ मार्गदर्शनाखाली विजेत्यांची निवड करण्यात आली.
विद्यार्थी श्रेणी (ऑफलाइन): हृदया साकोरे (पोदार इंटरनॅशनल स्कूल, आंबेगाव बु.) – प्रथम क्रमांक.
ऑनलाइन श्रेणी: उर्वी पाटील आणि अनन्या उपाध्याय – द्वितीय क्रमांक.
शिक्षक श्रेणी: श्रीमती ज्योती – प्रथम क्रमांक.
काव्यवाचन स्पर्धा: श्रीमती तरुजा (माजी उपप्राचार्य) – प्रथम क्रमांक.
विशेष सहभाग: एमआयटी (MIT-ADTU) स्कूल ऑफ ह्युमॅनिटीजच्या विद्यार्थ्यांनी शिवसृष्टीला भेट देऊन समूह स्पर्धेत यश मिळवले.
विजेत्यांना शिवसृष्टीचे वरिष्ठ प्रशासक श्री. अनिल पवार जी यांच्या हस्ते सन्मानित करण्यात आले.
पर्यावरणाप्रती आपली बांधिलकी जपताना, तरुण पर्यावरणवादी तक्षील आणि जयशील बुद्धदेव यांनी शिवसृष्टीला घरातील शोभेची झाडे, देशी वृक्षांच्या बिया आणि रोपे भेट दिली. तसेच, रूटस्किल्सतर्फे विजेत्यांना बांबूपासून बनवलेल्या वस्तू आणि पर्यावरणपूरक शालेय साहित्य देण्यात आले.
शिवसृष्टीतील हा पहिला वसुंधरा दिन सोहळा, ऐतिहासिक वारसा हा शाश्वत भविष्यासाठी आणि नवनवीन प्रयोगांसाठी कसा प्रेरणादायी ठरू शकतो, याचे एक उत्तम उदाहरण ठरला आहे. रूटस्किल्सने सर्व सहभागी आणि सहकाऱ्यांचे आभार मानले असून भविष्यातही असे उपक्रम राबवण्याचा संकल्प व्यक्त केला आहे.
रूटस्किल्स और शिवसृष्टी द्वारा पृथ्वी दिवस एक अनोखी थीम, ‘किले, जो पर्यावरण-अनुकूल जीवनशैली के प्रतीक हैं’, के साथ मनाया गया। इस पहल के माध्यम से प्रकृति संरक्षण का संदेश दिया गया। यह कार्यक्रम पुणे, भारत में आयोजित हुआ, जिसमें भारतीय डाक विभाग ने भी समर्थक के रूप में सहभागिता की इस अवसर पर सभी ने मिलकर यह संदेश दिया कि हमें अतीत से सीख लेकर भविष्य के लिए पर्यावरण-अनुकूल जीवनशैली की दिशा में आगे बढ़ना चाहिए।
